Net onder het oppervlak… daar wroet ik

want daar ligt nog van alles

Organisaties die zich bezighouden met het slavernijverleden willen het woord ‘slaaf’ vervangen door ‘tot slaaf gemaakte’. Hiermee wordt aangeduid dat een tot slaaf gemaakte gedwongen is tot zijn/haar positie. Dit in tegenstelling tot de vrije keuze van een beroep, zoals smid of timmerman.

De betekenis van een woord behelst zoveel meer dan de uitleg in een woordenboek: Was het voorheen voldoende dat er begrip was voor de inhoud van je zinnen, tegenwoordig zoekt men naar de diepgang van je woorden. De intrinsieke waarde van een term is zeker zo belangrijk als de beschrijving ervan.
Een goed voorbeeld hiervan is het scheldwoord ‘kankerlijer’, wat in het Haags veelvuldig gebruikt wordt. Volgens het Wikiwoordenboek betekent het ‘rotzak’. Het Ensie Scheldwoordenboek omschrijft het als ‘erg onaangename vent’. Er wordt niemand een ziekte toegewenst; je zou kunnen zeggen dat iemand zich gedráágt als een ziekte, namelijk onaangenaam en onwelkom. Echter, roep je kankerlijer naar iemand die met kanker te maken heeft gehad, berg je dan maar.
De discussie die het laatste decennium oplaait omtrent terminologieën gaat om deze gevoeligheden. Moeten we woorden vermijden omdat we groepen mensen kwetsen of (een argument wat te pas en te onpas gebruikt wordt) moeten ‘ze’ van onze taal en onze tradities afblijven?

Onderworpene
Zo is het ook met het woord ‘slaaf’. Iemand wordt niet geboren als slaaf en kiest daar niet zelf voor. Waarom zou je een beschrijving van jezelf accepteren waar je het pertinent mee oneens bent? Met het woord slaaf wordt aangeduid: Ik heb jou onderworpen dus ik noem jou ‘onderworpene’. ‘Slaaf’ is niet meer of minder dan de terminologie voor een eigendom: Een plantage-eigenaar had huizen, grond, vee en slaven. Dat de tot slaaf gemaakte zelf zo niet genoemd wil worden, lijkt me evident.

Verslaafd
De discussie over het woord ‘slaaf’ deed me denken aan het woord ‘verslaafd’. Volgens Van Dale betekent verslaafd: ‘niet in staat los te komen van een bepaalde gewoonte’. Dit woord moet vroeger een andere betekenis hebben gehad, lijkt me. Ik ga op zoek.

Volg en like deze blog

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Wordpress Social Share Plugin powered by Ultimatelysocial
error

Geniet jij van deze blog? Deel het met anderen.